Ngoan Đào và bài học thử sai: Tại sao người mở quán thành công thường không phải người nấu ăn giỏi nhất
Ngoan Đào sinh năm 1999. Chị đã làm gia sư. Bán bảo hiểm. Làm nhân viên cửa hàng trang sức. Bán khoá học. Rồi mới đến thời trang.
Bốn bước nhảy trước khi tìm ra thứ phù hợp nhất.
Khi tôi nhìn vào hành trình đó, tôi không thấy sự thiếu định hướng. Tôi thấy một người đang chạy thử — đang test từng mô hình, ghi nhận kết quả, và dũng cảm bước tiếp khi nhận ra chỗ đứng chưa đúng. Đây chính là tư duy mà rất nhiều người khởi nghiệp F&B thiếu nhất: khả năng thử sai có hệ thống, không bỏ cuộc, và biết lúc nào cần xoay hướng.
Ngoan Đào — Người sáng lập mô hình sản xuất thời trang và đào tạo KOL/KOC, bắt đầu kinh doanh từ năm 18 tuổi.
Ngoan Đào là ai?
Ngoan Đào hiện là người sáng lập mô hình sản xuất thời trang và phân phối cho KOL/KOC trên toàn quốc — song song đó là đào tạo kinh doanh thời trang cho đối tác. Chị học Ngôn ngữ Anh và Quản trị Kinh doanh tại hai trường đại học khác nhau. Bắt đầu kinh doanh từ năm 18 tuổi.
Điều thú vị là bước ngoặt thật sự của chị không đến từ một kế hoạch bài bản. Nó đến từ một video TikTok trong giai đoạn COVID — một video về cách thu hút khách hàng trong nhóm Zalo. Chị xem, thử áp dụng, và mọi thứ bắt đầu thay đổi.
Bước ngoặt không phải lúc nào cũng đến từ nơi bạn mong đợi.
Mô hình phân phối qua KOL/KOC được xây dựng từ bài học của 4 lần thử sai.
Thử sai không phải thất bại — đó là quá trình thu thập dữ liệu
Gia sư dạy chị cách truyền đạt rõ ràng. Bảo hiểm dạy chị cách nói chuyện với người lạ, cách đặt câu hỏi, cách xử lý từ chối. Trang sức dạy chị hiểu tâm lý mua hàng của phụ nữ. Bán khoá học dạy chị về phễu chuyển đổi và giá trị vòng đời khách hàng.
Khi chị bước vào thời trang, chị không phải tự học tất cả từ đầu. Chị mang theo tất cả những bài học đó.
Trong kinh doanh quán ăn, tôi thấy rất nhiều người sợ thử. Họ nghiên cứu quá lâu. Đọc quá nhiều. Họp bàn quá nhiều. Rồi không bao giờ bắt tay làm.
Hoặc ngược lại — họ nhảy vào và khi gặp khó, họ đổ lỗi cho thị trường, cho vị trí, cho nhân viên, mà không nhìn lại những gì có thể học được.
Ngoan Đào làm khác. Mỗi bước thử đều có một bài học rõ ràng. Và khi tìm được thứ phù hợp, chị đã có đủ công cụ để đi xa hơn.
Bài học thứ nhất: Đừng chờ “hoàn hảo” mới mở quán
Tôi thường nghe người muốn mở quán nói: “Tôi chờ tích lũy đủ vốn.” “Tôi chờ tìm được bếp giỏi.” “Tôi chờ mặt bằng đúng chỗ.” Năm năm sau, họ vẫn đang chờ.
Ngoan Đào không chờ. Chị bắt đầu từ những gì có trong tay — dù nhỏ, dù chưa hoàn hảo. Bước ngoặt của chị đến từ việc thử một chiến thuật mới, không phải từ việc hoàn tất một kế hoạch hoàn hảo.
Điều này không có nghĩa là liều lĩnh không suy nghĩ. Nó có nghĩa là hành động đủ sớm để học từ thực tế, thay vì học mãi từ lý thuyết.
Với F&B, điều đó có thể là: thay vì thuê ngay một mặt bằng lớn, hãy bắt đầu bằng mô hình nhỏ — bán online, bán tại nhà, bán theo đặt hàng. Kiểm chứng nhu cầu thật trước. Rồi mở rộng sau khi đã có bằng chứng.
Ngoan Đào đào tạo kinh doanh thời trang cho đối tác — tạo thêm một dòng thu nhập và xây dựng cộng đồng gắn bó với thương hiệu.
Bài học thứ hai: Mô hình kinh doanh quan trọng hơn sản phẩm
Điều tôi ấn tượng nhất ở Ngoan Đào là chị không dừng lại ở việc “làm ra sản phẩm tốt”. Chị xây mô hình phân phối thông qua KOL/KOC — tức là tạo ra kênh bán hàng có tính nhân rộng cao, không bị giới hạn bởi địa lý hay nhân sự trực tiếp.
Song song đó, chị đào tạo người khác kinh doanh thời trang — tạo thêm một dòng thu nhập và đồng thời xây dựng cộng đồng gắn bó với thương hiệu.
Đây là tư duy mà người làm F&B rất cần học.
Rất nhiều chủ quán giỏi nấu ăn nhưng không biết cách xây mô hình. Họ mở quán, đông khách, nhưng không scale được vì mọi thứ phụ thuộc vào họ. Không có quy trình chuẩn, không có hệ thống đào tạo nhân viên, không có kênh phân phối thứ hai.
Vận hành quán hiệu quả không chỉ là nấu ngon và phục vụ tốt. Nó còn là thiết kế một mô hình mà bạn có thể nhân bản, uỷ thác và mở rộng mà không cần bạn có mặt ở mọi nơi.
Bài học thứ ba: Người thành công trong kinh doanh thường học từ nhiều nguồn
Ngoan Đào học từ Tô Nhật, Nguyễn Vĩnh Cường, Tony Dzung, Blair Singer và nhiều người thầy khác. Chị không giới hạn bản thân trong một trường phái hay một phương pháp.
Chị quan sát rộng, lọc kỹ, áp dụng có chọn lọc.
Với người làm F&B, đây là gợi ý thực tế: đừng chỉ học về F&B. Học về marketing, về tâm lý học hành vi người tiêu dùng, về quản trị tài chính, về xây dựng thương hiệu cá nhân. Rất nhiều bài học quan trọng nhất trong F&B đến từ những ngành hoàn toàn khác.
Ngoan Đào đã sống điều đó trước khi chị biết nó là một nguyên tắc kinh doanh.
Tính cách sâu sắc và bài học về phong cách lãnh đạo
Có một điều rất đặc biệt ở Ngoan Đào mà ít ai nhắc đến: chị là người hướng nội, tĩnh lặng, không thích ồn ào. Chị nạp lại năng lượng bằng thiền, lên chùa khi áp lực, và du lịch một mình.
Điều này trái ngược với hình ảnh “doanh nhân năng động, xông xáo” mà nhiều người nghĩ là tiêu chuẩn để thành công trong kinh doanh.
Nhưng Ngoan Đào chứng minh điều ngược lại: bạn không cần phải là người ồn ào nhất trong phòng để xây được doanh nghiệp. Bạn chỉ cần biết rõ mình là ai, và thiết kế cách làm việc phù hợp với bản thân.
Với người làm F&B đang gặp áp lực và cảm thấy kiệt sức — đây là lời nhắc quan trọng. Biết giới hạn của bản thân không phải điểm yếu. Đó là điều kiện để bạn đi được lâu.
Ngoan Đào — người hướng nội, tĩnh lặng, viết nhật ký hàng ngày, nạp lại năng lượng bằng thiền và du lịch một mình. Và vẫn xây được doanh nghiệp.
Điều tôi học được từ Ngoan Đào
Nhìn vào hành trình của Ngoan Đào, tôi học được một điều rất đơn giản nhưng sâu sắc: không có con đường thẳng đến thành công. Và điều đó hoàn toàn ổn.
Mỗi bước thử — dù thành công hay thất bại — đều để lại thứ gì đó. Và người biết tích lũy bài học từ từng bước sẽ đến đích với nhiều công cụ hơn, chắc chắn hơn, bền vững hơn.
Khởi nghiệp F&B không phải là đặt cược một lần. Đó là quá trình học liên tục, điều chỉnh liên tục — và đủ dũng cảm để thừa nhận khi cần thay đổi hướng đi.
Kết nối với Ngoan Đào: học viên Eagle Camp — Phạm Thành Long
