Khi bắt đầu kinh doanh, phần lớn những người chuẩn bị mở quán đều tập trung vào sản phẩm, mặt bằng và vốn. Nhưng sau vài tháng vận hành, rất nhiều người mới nhận ra một sự thật khó chấp nhận: quán không sụp vì thiếu tiền, mà sụp vì không kiểm soát được con người và hệ thống.
Nhân viên nghỉ liên tục, đội ngũ thiếu trách nhiệm, chủ quán phải có mặt 12–14 tiếng mỗi ngày, không dám rời quán dù chỉ một hôm – đó là những biểu hiện phổ biến của việc mở quán chưa hiệu quả, dù doanh thu ban đầu có thể không tệ.
Câu chuyện nghề nghiệp của An Phạm (Phạm Thị Thuỳ An) – chuyên gia tư vấn nhân sự và khai vấn lãnh đạo với hơn 11 năm làm việc trực tiếp cùng startup Việt Nam và các tập đoàn đa quốc gia – mang đến một góc nhìn rất khác. Những vấn đề mà An giải quyết hằng ngày cho doanh nghiệp lớn chính là phiên bản phóng to của những gì quán nhỏ đang gặp phải, chỉ khác về quy mô.
Dưới đây là 6 bài học cốt lõi, được phân tích đủ sâu, đủ thực tế, giúp bạn hiểu rõ mở quán hiệu quả thực chất là bài toán gì.
Bài học 1: Mở quán hiệu quả bắt đầu từ hiểu con người, không phải từ tuyển người
Trong hơn một thập kỷ làm nghề, An Phạm từng tham gia các dự án nhân sự tại nhiều doanh nghiệp lớn như Grab, NashTech, Gojek, Tiki, Yes4All và ELSA.
Một điểm chung mà An quan sát thấy, từ tập đoàn lớn đến doanh nghiệp nhỏ, đó là: người lãnh đạo thường tuyển người trước khi hiểu rõ mình đang cần ai. Việc tuyển dụng diễn ra trong trạng thái vội vàng, bị động, “thiếu người thì tuyển”, dẫn đến hệ quả là đội ngũ ngày càng rối.
Với quán nhỏ, sai lầm này càng nguy hiểm. Bởi mỗi nhân sự đều tác động trực tiếp đến trải nghiệm khách hàng và nhịp vận hành hằng ngày.
👉 Bài học cho người chuẩn bị mở quán:
Muốn mở quán hiệu quả, bạn cần làm rõ trước:
-
Vai trò này tồn tại để giải quyết vấn đề gì?
-
Nếu không có vị trí này, quán sẽ “đau” ở đâu?
-
Công việc này cần kỹ năng hay chỉ cần thái độ và sự ổn định?
Khi chưa trả lời được những câu hỏi trên, việc tuyển thêm người chỉ khiến quán tốn chi phí, mất thời gian và tăng rủi ro.
Bài học 2: Tuyển sai người là chi phí lớn nhất nhưng thường bị đánh giá thấp
Trong giai đoạn 2024–2025, An Phạm trực tiếp tư vấn cho hơn 50 chủ doanh nghiệp Việt. Một thực tế lặp đi lặp lại là: chủ doanh nghiệp luôn đánh giá thấp chi phí của việc tuyển sai người.
Với quán nhỏ, tuyển sai một nhân viên có thể kéo theo:
-
Trải nghiệm khách hàng giảm sút ngay lập tức
-
Nhân viên cũ mất động lực, làm việc cầm chừng
-
Chủ quán phải quay lại làm thay, kiệt sức
-
Văn hoá quán bị ảnh hưởng tiêu cực
👉 Bài học then chốt:
Mở quán hiệu quả không nằm ở việc tuyển được người “giỏi”, mà nằm ở việc tuyển được người phù hợp với giai đoạn hiện tại của quán.
Ở giai đoạn đầu, quán cần:
-
Người đi làm đều
-
Người chịu học theo quy trình
-
Người có tinh thần trách nhiệm
Nếu bạn tuyển người chỉ vì “họ từng làm quán khác”, nhưng không phù hợp với nhịp vận hành của bạn, chi phí bạn trả sẽ cao hơn rất nhiều so với mức lương.
Bài học 3: Không có hệ thống, chủ quán sẽ mãi là “nhân viên toàn thời gian”
Một trong những chuyên môn sâu của An Phạm là thiết kế quy trình vận hành và hệ thống hoá công việc. Mục tiêu của hệ thống không phải là làm phức tạp, mà là:
-
Giữ chất lượng ổn định
-
Giảm phụ thuộc vào từng cá nhân
-
Giúp lãnh đạo có thời gian cho việc quan trọng
Rất nhiều chủ quán nói rằng:
“Quán nhỏ thì cần gì hệ thống?”
Nhưng thực tế cho thấy: quán càng nhỏ, càng cần hệ thống sớm, vì sai một bước là ảnh hưởng ngay đến doanh thu và khách hàng.
👉 Bài học cho người mở quán:
Nếu quán của bạn:
-
Mỗi người làm một kiểu
-
Nhân viên nghỉ là quán rối
-
Bạn không dám rời quán dù chỉ nửa ngày
Thì đó là dấu hiệu bạn chưa mở quán hiệu quả, mà chỉ đang tự tạo một công việc cực nhọc cho chính mình.
Hệ thống tối thiểu giúp quán vận hành ổn định:
-
Checklist mở quán – đóng quán
-
Công thức và định lượng chuẩn
-
Quy trình vệ sinh theo ca
-
Quy trình xử lý khi khách phàn nàn
Bài học 4: Văn hoá quán không nằm trên tường, mà nằm trong hành vi mỗi ngày
Theo An Phạm, một sai lầm phổ biến là xây dựng văn hoá bằng khẩu hiệu. Trong khi thực chất, văn hoá là tập hợp các hành vi được lặp lại mỗi ngày, đặc biệt là trong những tình huống áp lực.
Với quán nhỏ, văn hoá thể hiện rõ nhất khi:
-
Quán đông khách
-
Có khách phàn nàn
-
Có sai sót xảy ra
👉 Bài học cho người mở quán hiệu quả:
Văn hoá quán không phải là “thân thiện – vui vẻ” được viết ra, mà là:
-
Khi khách phản ánh, nhân viên có được quyền xử lý hay phải gọi chủ?
-
Khi làm sai, nhân viên có dám nhận trách nhiệm?
-
Khi quán đông, có ai tự ý bỏ vị trí không?
Chủ quán chính là “chuẩn văn hoá sống”. Nhân viên sẽ làm giống cách bạn hành xử, chứ không làm theo bảng nội quy.
Bài học 5: Phần lớn vấn đề nhân sự thực chất là vấn đề lãnh đạo
Với hơn 300 giờ khai vấn 1:1 cùng CEO và nhà sáng lập, An Phạm nhận ra một sự thật rất “đau”: nhiều vấn đề nhân sự không nằm ở nhân viên, mà nằm ở quyết định của người đứng đầu.
Trong quán nhỏ, điều này thể hiện rất rõ:
-
Giao việc mơ hồ
-
Thay đổi quyết định liên tục
-
Vừa giao việc vừa không tin người làm
👉 Bài học quan trọng:
Nếu nhân viên:
-
Thiếu chủ động
-
Né trách nhiệm
-
Làm cho xong
Hãy tự hỏi:
“Mình đã nói rõ kỳ vọng, quyền hạn và giới hạn chưa?”
Muốn mở quán hiệu quả, người chủ phải học cách ra quyết định rõ ràng và nhất quán, vì đội ngũ luôn phản chiếu cách bạn lãnh đạo.
Bài học 6: Mở quán hiệu quả là xây đội ngũ gánh được việc, không phụ thuộc vào một người
Một nhóm khách hàng chính của An Phạm là các doanh nghiệp:
-
Quy mô 10–100 người
-
Đang tăng trưởng
-
Nhưng phụ thuộc quá nhiều vào người đứng đầu
Đây cũng là tình trạng rất phổ biến của quán nhỏ. Chủ quán vừa là người vận hành, vừa là người xử lý sự cố, vừa là người ra quyết định cuối cùng cho mọi việc.
👉 Bài học mang tính sống còn:
Mở quán hiệu quả không có nghĩa là:
-
Chủ quán làm tất cả
-
Chủ quán kiểm soát mọi thứ
Mà là:
-
Quán vẫn chạy khi bạn vắng mặt
-
Nhân viên hiểu rõ vai trò của mình
-
Hệ thống hỗ trợ con người thay vì đè lên con người
An Phạm không định vị mình là người “làm thay” chủ doanh nghiệp, mà là người giúp lãnh đạo ra quyết định đúng về con người và hệ thống. Triết lý của chị rất rõ ràng:
“Con người không sai – chỉ có quyết định đặt họ vào đâu mới đúng hay sai.”
Kết luận: Mở quán hiệu quả là bài toán con người trước khi là bài toán tiền bạc
Câu chuyện nghề nghiệp của An Phạm cho thấy một điều rất rõ: mở quán hiệu quả không thể tách rời bài toán nhân sự, hệ thống và vai trò lãnh đạo. Quán có thể nhỏ, nhưng nếu người đứng đầu hiểu con người, xây được hệ thống tối thiểu và dẫn dắt đội ngũ đúng cách, quán hoàn toàn có thể vận hành ổn định và đi đường dài.
Xem bài viết tiếp theo tại đây: https://thaofnb.vn/hanh-trinh-10-nam-kinh-doanh-online-cua-thuy-nguyen-va-bai-hoc-xay-thuong-hieu-ben-vung/
