Lê Bá Tùng và bài học mở quán: Đừng tự làm hết nếu muốn đi đường dài

Lê Bá Tùng không mở quán ăn. Nhưng nếu bạn là người đang chuẩn bị khởi nghiệp, đang đứng trước quyết định mở quán cà phê, quán ăn hoặc tham gia nhượng quyền F&B, thì câu chuyện của anh cho bạn một bài học rất khác so với bài trước. Không phải bài học về hệ thống. Không phải bài học về kỷ luật. Mà là bài học về đòn bẩy và vai trò của người làm chủ. Rất nhiều quán gãy không phải vì thiếu cố gắng. Chúng gãy vì chủ quán tự làm quá nhiều việc đáng ra không nên tự làm. Và đó là lúc quán không còn khả năng lớn lên.

Giai đoạn làm mọi thứ và cái bẫy “tôi phải tự làm cho chắc”

Ở giai đoạn đầu của hành trình kinh doanh online, Lê Bá Tùng từng là mẫu người rất quen thuộc. Tự học. Tự làm. Tự chạy marketing. Tự xây nội dung. Tự xử lý vấn đề. Mọi thứ đều đi qua tay anh. Ở giai đoạn đó, điều này là cần thiết. Vì bạn chưa có đội ngũ. Chưa có nguồn lực. Chưa đủ tiền để thuê người. Nhưng vấn đề bắt đầu khi thói quen tự làm không dừng lại đúng lúc.

Trong F&B, đây là kịch bản rất phổ biến. Chủ quán tự đứng quầy. Tự check nguyên liệu. Tự xử lý phàn nàn. Tự chạy fanpage. Tự nghĩ chương trình khuyến mãi. Ban đầu, quán vẫn chạy. Nhưng dần dần, người chủ kiệt sức. Quán không thể mở rộng. Mọi việc đều phụ thuộc vào một người. Và khi người đó mệt, quán chậm lại ngay lập tức.

Thảo Tóc Ngắn nhận ra rằng, nhiều quán không thất bại vì lỗ, mà vì chủ quán không thoát ra được vai trò người làm thuê cho chính mình.

Khoảnh khắc chuyển vai: từ người làm giỏi sang người tạo đòn bẩy

Điểm chuyển quan trọng trong hành trình của Lê Bá Tùng không nằm ở một khóa học hay một chiến dịch thành công. Nó nằm ở sự thay đổi vai trò. Anh dừng việc chứng minh rằng mình “làm giỏi”. Và bắt đầu đặt câu hỏi: làm sao để người khác làm được mà không cần tôi có mặt liên tục.

Đây là câu hỏi rất khó với người mở quán. Vì làm quán liên quan đến chất lượng. Liên quan đến trải nghiệm khách hàng. Liên quan đến tiền mỗi ngày. Rất nhiều chủ quán sợ giao việc. Sợ nhân viên làm hỏng. Sợ mất kiểm soát. Nhưng nếu bạn không chấp nhận rủi ro có kiểm soát, bạn sẽ mắc kẹt mãi ở quy mô nhỏ.

Trong kinh doanh online, Lê Bá Tùng chọn cách chuẩn hóa. Chuẩn hóa kiến thức. Chuẩn hóa quy trình. Chuẩn hóa cách triển khai. Để người khác có thể làm theo. Đặt vào F&B, đây chính là bài toán quy trình – nhân sự – tiêu chuẩn vận hành. Không có chuẩn, giao việc là rủi ro. Có chuẩn, giao việc là đòn bẩy.

Không nhân bản được thì không gọi là mô hình

Một điểm rất đáng chú ý trong cách Lê Bá Tùng xây TL Group là anh không coi thành công cá nhân là đích đến. Anh coi khả năng nhân bản kết quả cho người khác mới là thước đo. Đó là lý do các chương trình đào tạo của anh không xoay quanh một cá nhân “siêu sao”, mà xoay quanh hệ thống giúp nhiều người đạt kết quả tương đối ổn định.

Trong F&B, rất nhiều quán được gọi là “mô hình” nhưng thực tế chỉ là một điểm bán phụ thuộc vào một người. Chủ quán nghỉ là quán yếu. Chủ quán vắng là doanh thu giảm. Chủ quán không kiểm tra là chất lượng trượt. Đây không phải mô hình. Đây là lao động tự doanh đội lốt kinh doanh.

Thảo Tóc Ngắn thường nói thẳng với người chuẩn bị mở quán rằng: nếu bạn không nhân bản được chính mình, đừng vội nghĩ đến mở thêm điểm hay nhượng quyền F&B. Vì nhượng quyền không nhân bản con người, nó chỉ nhân bản rủi ro nếu hệ thống chưa sẵn sàng.

Marketing F&B không phải để cứu người chủ kiệt sức

Ở một góc nhìn khác, câu chuyện của Lê Bá Tùng còn cho người mở quán một bài học rất “đau”. Marketing không phải là cái phao để cứu một hệ thống vận hành yếu. Trong kinh doanh online, anh luôn nhấn mạnh rằng marketing chỉ khuếch đại những gì đang có. Hệ thống tốt thì marketing giúp đi nhanh. Hệ thống yếu thì marketing làm vấn đề lộ ra nhanh hơn.

Áp vào F&B, điều này cực kỳ rõ. Quán chưa ổn quy trình, chưa ổn nhân sự, chưa kiểm soát tốt chi phí và tồn kho, mà đã đổ tiền vào kéo khách, seeding, tăng doanh thu thực chiến, thì kết quả thường là bán càng nhiều, càng mệt. Chủ quán phải đứng ra xử lý sự cố liên tục. Nhân sự áp lực. Trải nghiệm khách giảm. Và cuối cùng, marketing trở thành “kẻ bị đổ lỗi”.

Thảo Tóc Ngắn nhận ra rằng, marketing F&B không phải để bù cho vận hành kém, mà để nhân lên hiệu quả của vận hành tốt.

Bài học về quyền và rủi ro trong nhượng quyền F&B

Một góc nhìn khác nữa từ hành trình của Lê Bá Tùng là cách anh rất thận trọng với việc mở rộng. Anh không mở rộng bằng mọi giá. Anh không nhân bản khi con người chưa sẵn sàng. Điều này cực kỳ liên quan đến nhượng quyền F&B. Rất nhiều người nghĩ rằng nhượng quyền giúp họ “đỡ phải làm”. Nhưng thực tế, nhượng quyền chỉ giúp bạn mua quyền sử dụng mô hình, còn rủi ro vận hành vẫn nằm trong tay bạn.

Nếu bạn chưa có khả năng giao việc. Chưa có khả năng đọc số liệu. Chưa có khả năng quản lý nhân sự. Thì dù thương hiệu lớn, bạn vẫn sẽ rất vất vả. Lê Bá Tùng hiểu rất rõ rằng, quyền chỉ có giá trị khi người nhận quyền đủ năng lực sử dụng nó. Còn nếu không, quyền biến thành gánh nặng.

Từ đào tạo online đến bài học “thoát khỏi việc nhỏ”

Quan sát Lê Bá Tùng ở giai đoạn hiện tại, điều dễ thấy nhất không phải là anh làm nhiều hơn. Mà là anh làm ít việc hơn nhưng ở đúng tầng. Anh không xử lý từng chi tiết nhỏ. Anh tập trung vào định hướng, con người và các quyết định mang tính đòn bẩy.

Đây là bài học rất khó cho người mở quán. Vì quán là môi trường có quá nhiều việc vụn vặt. Nhưng nếu người chủ không học cách thoát khỏi việc nhỏ, họ sẽ không bao giờ có thời gian để nhìn hệ thống. Và khi không nhìn hệ thống, quán chỉ tồn tại nhờ sức của chủ, không phải nhờ mô hình.

Thảo Tóc Ngắn từng chứng kiến rất nhiều chủ quán giỏi. Họ chăm. Họ chịu khó. Nhưng họ kiệt sức sau 2–3 năm. Không phải vì họ kém. Mà vì họ không chịu chuyển vai từ người làm sang người dẫn dắt.

Khi người chủ không dám nhận sai, quán sẽ trả giá

Một điểm nữa trong câu chuyện của Lê Bá Tùng mà người chuẩn bị mở quán F&B rất nên nhìn thẳng, đó là khả năng chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

Trong kinh doanh online, anh từng chia sẻ rằng có những giai đoạn sai hoàn toàn chiến lược, nhưng thay vì tìm lý do để biện minh, anh chọn ngồi lại, mổ xẻ từng quyết định và chấp nhận trả giá. Chính thái độ đó giúp anh trưởng thành nhanh hơn so với nhiều người cùng thời. Đặt vào bối cảnh mở quán, đây là điều cực kỳ quan trọng.

Rất nhiều chủ quán khi doanh thu không đạt kỳ vọng sẽ đổ lỗi cho mặt bằng, cho nhân viên, cho thị trường hoặc cho marketing. Nhưng rất ít người chịu quay lại câu hỏi gốc: mình đã hiểu đủ về mô hình, chi phí và năng lực vận hành của chính mình hay chưa. Khi không chịu nhận trách nhiệm, người chủ sẽ luôn phản ứng muộn và xử lý sai vấn đề.

Ngược lại, khi bạn chấp nhận rằng mọi kết quả trong quán đều bắt nguồn từ quyết định của mình, bạn bắt đầu học nhanh hơn, chỉnh sớm hơn và giảm được rất nhiều rủi ro về sau. Thảo Tóc Ngắn nhận ra rằng, làm chủ quán không cần bạn đúng ngay từ đầu, nhưng bắt buộc bạn phải dám nhận sai và sửa sai khi còn kịp. Đó là khác biệt giữa người trụ lại được và người sớm rời cuộc chơi.

Bài học cốt lõi cho người chuẩn bị mở quán

Từ góc nhìn này, câu chuyện của Lê Bá Tùng mang lại cho người chuẩn bị khởi nghiệp F&B vài bài học rất cụ thể. Một, tự làm là giai đoạn bắt buộc, nhưng không phải đích đến. Hai, nếu không giao việc được, bạn sẽ không lớn. Ba, marketing chỉ phát huy khi vận hành đã ổn. Bốn, nhượng quyền F&B không thay thế năng lực làm chủ. Năm, người chủ cần học cách đứng ở tầng quyết định, không phải tầng xử lý.

Kết luận: Quán bền là quán không cần bạn có mặt mỗi ngày

Lê Bá Tùng không xây sự nghiệp bằng việc làm thay người khác. Anh xây bằng việc giúp người khác làm được. Đây là điểm khác biệt lớn nhất. Và cũng là bài học rất sâu cho người mở quán. Quán bền không phải quán mà chủ lúc nào cũng có mặt. Quán bền là quán vẫn chạy khi chủ vắng. Nếu hôm nay bạn đang chuẩn bị mở quán, hãy nghĩ sớm về ngày bạn không cần đứng đó nữa. Vì đó mới là lúc bạn thật sự làm chủ.

Xem thêm bài viết về Lê Bá Tùng: https://thaofnb.vn/le-ba-tung-dung-lam-lon-khi-chua-co-he-thong/