Doanh nhân Phạm Thành Long và tư duy đi đường dài trong kinh doanh
Tôi từng nghĩ kinh doanh là câu chuyện của tốc độ. Mở nhanh, làm nhanh, xoay vòng nhanh. Trong ngành F&B, nếu chậm một nhịp, rất dễ bị người khác vượt lên. Ít nhất là tôi đã từng tin như vậy.
Nhưng sau nhiều năm trực tiếp vận hành quán, làm việc với đội nhóm, trả giá cho những quyết định vội vàng, tôi nhận ra một điều khác: rất nhiều người không thua vì chậm, mà thua vì gãy giữa đường.
Đó cũng là lúc tôi bắt đầu nhìn lại tư duy kinh doanh của mình, và đặc biệt chú ý đến một trục tư duy mà doanh nhân Phạm Thành Long thường nhấn mạnh: kinh doanh là cuộc chơi đi đường dài.
Bài viết này không nói về tiểu sử hay thành tích. Tôi viết nó từ góc nhìn của một người làm F&B thực chiến, dùng tư duy của Phạm Thành Long như một khung soi, để trả lời một câu hỏi rất thật: Vì sao nhiều người kinh doanh được một thời gian rồi kiệt sức, trong khi một số người khác lại đi rất lâu?
Doanh nhân Phạm Thành Long nhìn kinh doanh như một cuộc chơi dài hạn, nơi mục tiêu không phải thắng nhanh mà là tồn tại đủ lâu để phát triển bền vững.
Vì sao nhiều người kinh doanh tốt giai đoạn đầu nhưng không đi được xa?
Tôi gặp rất nhiều chủ quán có cùng một câu chuyện: thời gian đầu làm khá tốt, khách đông, doanh thu ổn. Nhưng chỉ sau một đến hai năm, họ bắt đầu mệt. Mệt vì nhân sự, mệt vì chi phí, mệt vì chính mình.
Khi ngồi nói chuyện kỹ hơn, tôi nhận ra vấn đề không nằm ở món ăn hay thị trường. Vấn đề nằm ở cách họ bước vào cuộc chơi.
Rất nhiều người kinh doanh với tâm thế “cố làm nhanh để gỡ vốn”, “tranh thủ lúc còn sức”, “kiếm được lúc nào hay lúc đó”. Cách làm này có thể tạo ra tiền trong ngắn hạn, nhưng nó không tạo ra nền để đứng lâu.
Tư duy của doanh nhân Phạm Thành Long tiếp cận rất khác. Ông không hỏi làm sao để thắng nhanh, mà hỏi làm sao để không bị loại. Khi nhìn kinh doanh như một cuộc chơi dài, rất nhiều quyết định sẽ tự động thay đổi.
Doanh nhân đi đường dài nhìn kinh doanh như một hệ thống
Một trong những sai lầm lớn nhất của người mới làm kinh doanh là nhìn mọi thứ như những mảnh rời rạc: bán hàng là bán hàng, nhân sự là nhân sự, dòng tiền là dòng tiền. Nhưng người đi đường dài nhìn tất cả như một hệ thống sống.
Tôi từng rơi vào trạng thái “chỗ nào hỏng thì vá chỗ đó”. Nhân viên nghỉ thì tuyển gấp. Chi phí tăng thì cắt nguyên liệu. Doanh thu chậm thì chạy khuyến mãi. Mỗi quyết định đều có lý do ngắn hạn, nhưng cộng dồn lại thì hệ thống ngày càng yếu.
Trong nhiều chia sẻ về khởi nghiệp và phát triển kinh doanh, Phạm Thành Long nói rất thẳng: không thiếu người thông minh trong kinh doanh, chỉ thiếu người chịu được nhịp dài. Làm F&B một tháng thì dễ, một năm bắt đầu lộ vấn đề, ba năm mới thấy rõ ai thật sự có nền.
Tư duy doanh nhân: không ra quyết định chỉ vì hôm nay
Tôi từng đưa ra những quyết định mà sau này nhìn lại, tôi biết mình làm vì sợ. Sợ doanh thu giảm. Sợ nhân viên nghỉ. Sợ bị đối thủ vượt. Và khi sợ, tôi chấp nhận những thứ mà bình thường tôi sẽ không chấp nhận.
Giảm tiêu chuẩn một chút. Linh động quy trình một chút. Cố thêm vài tháng nữa.
Tư duy của doanh nhân Phạm Thành Long không phủ nhận áp lực. Nhưng ông đặt một câu hỏi rất khó né tránh: Quyết định này giúp mình tồn tại lâu hơn, hay chỉ giúp mình đỡ đau hôm nay?
Khi tôi bắt đầu dùng câu hỏi này để soi lại từng quyết định trong kinh doanh, tôi nhận ra rất nhiều việc “có vẻ hợp lý” thực ra chỉ đang đẩy rủi ro sang tương lai.
Đi đường dài nghĩa là chấp nhận đi chậm hơn ở một số thời điểm
Trong ngành F&B, đi chậm thường bị xem là thua. Nhưng thực tế, rất nhiều người đi xa lại là những người đi chậm có kiểm soát.
Họ không mở rộng khi chưa kiểm soát được chất lượng. Họ không nhân bản khi hệ thống còn phụ thuộc vào một vài cá nhân. Họ không đánh đổi sức khỏe để lấy doanh thu ngắn hạn.
Tôi từng sốt ruột khi thấy người khác mở nhanh hơn mình. Nhưng rồi tôi cũng thấy họ đóng nhanh không kém. Phạm Thành Long từng nói một câu tôi rất nhớ: thắng nhanh không khó, khó là thắng mà không làm hỏng chính mình. Với tôi, câu này đúng cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.
Danh nhân Phạm Thành Long: Kinh doanh bền là quản trị được chính người chủ
Một sự thật mà tôi học được bằng trải nghiệm cá nhân: doanh nghiệp thường mang hình dáng của người chủ. Khi tôi nóng vội, hệ thống rối. Khi tôi mệt, mọi thứ chùng xuống. Khi tôi quyết định theo cảm xúc, kết quả thất thường.
Tư duy doanh nhân gắn chặt với phát triển bản thân. Phạm Thành Long từng nhấn mạnh rằng nếu con người không đủ lớn, kết quả lớn sẽ trở thành gánh nặng. Tôi đã thấy rất nhiều chủ quán không sập vì thiếu tiền, mà vì kiệt sức và mất phương hướng.
Đi đường dài trong kinh doanh không chỉ là chiến lược, mà là năng lực sống của người làm kinh doanh.
Doanh nhân đi đường dài không tìm “cách làm kinh doanh nhanh”
Người mới thường hỏi tôi công thức bán hàng, mô hình sinh lời, cách tăng doanh thu. Nhưng càng làm lâu, tôi càng thấy những câu hỏi quan trọng hơn là: làm sao để hệ thống không gãy khi mình mệt, làm sao để đội nhóm vận hành khi mình không có mặt, và làm sao để một quyết định sai không kéo sập cả cỗ máy.
Đây cũng là khác biệt rất rõ giữa làm kinh doanh và xây doanh nghiệp. Một quán phụ thuộc hoàn toàn vào chủ rất mong manh. Một hệ thống có chuẩn mực thì có cơ hội sống lâu.
Bài học cho người làm F&B và kinh doanh thực chiến
Nếu rút gọn tư duy doanh nhân đi đường dài thành vài nguyên tắc mà tôi tự nhắc mình mỗi ngày, thì đó là: đừng ra quyết định chỉ vì hôm nay khó. Đừng mở rộng khi chưa kiểm soát được chất lượng hiện tại. Đừng đánh đổi sức khỏe để lấy doanh thu ngắn hạn. Đừng coi kinh doanh là cuộc chơi để chứng minh bản thân.
Muốn đi xa, hãy làm mọi thứ đủ bền trước khi làm nó thật nhanh.
Kết luận
Kinh doanh không thưởng cho người thông minh nhất. Kinh doanh thưởng cho người ở lại lâu nhất. Tư duy của doanh nhân Phạm Thành Long không hứa hẹn con đường dễ, nhưng nó cho người làm kinh doanh một cách nhìn đủ tỉnh táo để không tự loại mình khỏi cuộc chơi.
Với tôi, đó là giá trị lớn nhất: không phải thắng một giai đoạn, mà là đừng thua cả hành trình.
Những góc nhìn trong chuỗi bài này chỉ là phần tôi chiêm nghiệm lại từ quá trình làm nghề của chính mình. Nếu bạn muốn đọc trực tiếp những chia sẻ gốc và đầy đủ hơn, bạn có thể tham khảo tại blog chính thức của thầy Phạm Thành Long.
Bài viết tiếp theo: Luật sư Phạm Thành Long và bài học “đừng để cái sai nhỏ trở thành thói quen” trong kinh doanh
