Cách 5 mét một xe cafe – vẫn có người nghỉ việc để nhảy vào bán, chỉ người trong nghề mới biết khổ cỡ nào

Bán cà phê xe nhỏ đang trở thành một trào lưu khởi nghiệp “nhẹ nhàng” được nhiều người lựa chọn. Nhưng liệu nghỉ việc để bán cà phê xe nhỏ có phải là quyết định sáng suốt? Trong những năm gần đây, Thảo gặp rất nhiều bạn trẻ và người đi làm quyết định nghỉ việc để “nhảy” vào kinh doanh cafe xe nhỏ. Họ thấy trên mạng xã hội những hình ảnh đẹp: buổi sáng đông khách, người bán cười nói vui vẻ, lời rao “2 tiếng buổi sáng là đủ sống”. Nhưng đằng sau những khoảnh khắc đó là gì? Và liệu việc nghỉ việc để mở xe cà phê có thực sự là một lựa chọn thông minh hay chỉ là “giấc mơ màu hồng”? Bài viết này sẽ đi sâu vào thực tế ngành F&B từ chính trải nghiệm của người trong nghề.

Thấy người ta khoe, rồi… lao vào không suy nghĩ

Nhiều người không kịp tìm hiểu kỹ càng trước khi quyết định ra kinh doanh. Có bạn chỉ cần vài câu nói trên mạng: “bán cafe xe nhỏ dễ, vốn thấp, tự do thời gian” là đã nghỉ việc. Có bạn thì nhìn ngoài đường sáng nào cũng đông khách là nghĩ rằng chỉ cần dắt xe ra là sẽ có tiền đều đặn. Những lời rỉ tai kiểu “làm cái này dễ hơn đi làm công ty” đã khiến rất nhiều người bỏ nguồn thu ổn định để bước vào một cuộc chơi tiềm ẩn rủi ro cao.

Thảo nói thật: việc bán cafe xe nhỏ không sai, nhưng **nghỉ việc chỉ vì tin vào những gì bạn “thấy bằng mắt” trên mạng** là điều vô cùng rủi ro, đặc biệt nếu bạn chưa hiểu rõ bản chất nghề này và những thách thức thực tế.

Mạng xã hội chỉ cho bạn “ảnh đẹp” – chứ không cho bạn hậu trường

Trên mạng xã hội, người ta phô bày những buổi sáng đông khách, chiếc xe gọn gàng, ly cafe đẹp, lời rao “thu nhập cao – quản lý thời gian tự do”. Nhưng bạn có bao giờ thấy:

• Những buổi sáng mưa lạnh, khách không đến – và bạn phải đẩy xe về?
• Những ngày bán không đủ tiền đá, tiền sữa và công sức của chính bạn?
• Số tiền bạn tưởng là lãi cuối cùng lại tiêu sạch vào chi phí phát sinh?

Đó là những điều mà mạng xã hội hiếm khi cho bạn thấy, bởi vì những khoảnh khắc “xấu xí” đó không tạo ra lượt xem, lượt like.

Thực tế: càng nhiều xe cà phê, càng cạnh tranh khốc liệt

Mở xe cà phê dễ – nên rất nhiều người làm. Một con đường vài trăm mét, cứ cách 5 mét lại một xe. Giá cả tương tự nhau, sản phẩm gần giống nhau, cách bán không khác biệt. Khi đó:

• Khách không tự tăng lên – họ chỉ bị chia nhỏ ra
• Khách quay lại không dễ – họ thử xe này, rồi sang xe khác
• Khách không nhớ bạn – vì không có điều gì khiến họ khác biệt

Trong bối cảnh như vậy, việc xây dựng “khách quen” là một thách thức lớn – hơn nhiều so với việc khoe hình lượt bán trên mạng.

Những ảo tưởng dễ khiến người mới vỡ mộng

1️⃣ “Bán buổi sáng 2 tiếng là xong”

Không có chuyện đó. Ai cũng thấy người ta đứng bán từ 6h tới 8h sáng – nhưng ít ai nói với bạn rằng:

• 4–5h sáng phải dậy: chuẩn bị nước, pha sẵn, chuẩn bị nguyên liệu
• Phải chuẩn bị ly, đá, đường, sữa trước buổi bán
• Bán xong còn phải dọn dẹp, rửa vệ sinh

Tính ra, đó là một ngày lao động thực sự kéo dài 8–9 tiếng – chứ không chỉ 2 tiếng như mọi người tưởng.

2️⃣ “Không cần mặt bằng – vốn thấp – rủi ro thấp”

Xe nhỏ đúng là vốn thấp hơn quán cố định, nhưng rủi ro thì chưa chắc đã thấp:

• Bạn đã sẵn sàng cho cuộc chơi “đổi chỗ liên tục” với đội trật tự đô thị chưa?
• Bán đâu cũng có thể bị nhắc khi tự ý bán trên lề đường, vỉa hè.
• Những ngày mưa bão, khách không có, xe ướt sũng – bạn bị “đóng băng” doanh thu.
• Không có vị trí ổn định nghĩa là thu nhập của bạn phụ thuộc vào thời tiết và may rủi, chứ không phải năng lực của bạn.

Đó là lý do vì sao vốn thấp chưa chắc đã là rủi ro thấp.

3️⃣ “Đường người ta đi đông vậy kiểu gì cũng ghé mua”

Đông người đi lại chưa chắc là bạn sẽ bán được nhiều. Khi có quá nhiều xe cafe na ná nhau, khách sẽ bị phân tán. Và nếu bạn không có điểm khác biệt rõ ràng, họ có thể mua xe khác vào lần sau. “Khách quen” không tự sinh ra chỉ vì xe ở vị trí đẹp.

4️⃣ “Lợi nhuận cao” – thường chỉ tồn tại trên bề nổi của mạng xã hội

Nhiều người chỉ nhìn thấy doanh thu hàng ngày mà quên tính các chi phí thực tế:

• Hao hụt nguyên liệu
• Khấu hao máy móc
• Công sức và thời gian của chính mình
• Chi phí phát sinh không lường trước

Cuối tháng nhìn lại, nhiều người thốt lên: “Sao bán hoài mà không thấy tiền đâu?”. Đây là câu hỏi mà rất nhiều chủ quán mới đang mắc kẹt.

Vậy có nên mở quán không?

Có – nhưng phải mở khi bạn đã hiểu rõ mình đang bước vào cuộc chơi nào. Bán cà phê xe nhỏ không sai. Nhưng sai là mở quán vì tin vào những con số màu hồng trên mạng, mà không có sự tìm hiểu kỹ càng về nghề.

Nếu bạn xác định làm F&B, hãy chuẩn bị tâm thế thật sự:

• Đây là nghề đổ mồ hôi thật sự – không có chuyện nhẹ nhàng.
• Sản phẩm phải có điểm khác biệt rõ ràng – nếu không, bạn sẽ không có cửa sống lâu trong thị trường cạnh tranh.
• Phải học cách vận hành – không chỉ đứng bán. Biết tính chi phí, biết điểm hòa vốn, biết bán ở đâu – bán cho ai. Quản lý quán hiệu quả là kỹ năng bắt buộc, không phải lựa chọn.

Đồ uống, dù là cafe xe nhỏ hay quán lớn, không phải là “phao cứu sinh” cho người đang bế tắc trong công việc. Đừng bước vào nghề chỉ vì bạn thấy ai đó đăng khoe trên mạng xã hội hay nghe lời kể hấp dẫn rồi lao vào bất chấp.

Hãy đi bán hàng khi bạn đã sẵn sàng

Hãy ra quyết định khi bạn đã tìm hiểu, đã chuẩn bị và sẵn sàng trả giá. Nghề này không thiếu người khởi nghiệp – nhưng thiếu người chuẩn bị tư duy bài bản để sống được lâu dài.

Anh/chị nào đã từng mở quán, mở xe bán đồ uống rồi, hãy xác nhận giúp Thảo xem những điều này có đúng với trải nghiệm của mình không. Còn anh/chị chưa có kinh nghiệm, đang tính khởi nghiệp F&B thì cứ mạnh dạn hỏi. Người đã làm rồi vào chia sẻ – giải đáp – góp thêm góc nhìn, để mọi người cùng học và tránh được sai lầm.

Thảo không nói để dập tắt ước mơ của ai hết – chỉ mong mọi người hiểu rõ hơn trước khi bước vào nghề. Nhớ follow Thảo Tóc Ngắn để đọc thêm các bài chia sẻ từ kinh nghiệm F&B thực chiến – nói thật, làm thật từ trải nghiệm thật nha!

Liên quan: Tại sao nhiều chủ quán F&B càng làm lâu lại càng sợ mở rộng?